Định tính

• -:

  • Dữ liệu nhỏ cũng có tính dự báo xu hướng giống như dữ liệu lớn
  • Topic modelling trong NLP dùng cho máy và cần tập dữ liệu lớn. Còn thematic analysis trong nhân học thì dành cho người, nhấn mạnh vào yếu tố thị giác
  • Định tính

• Điền dã:

  • Chỉ cần ghi những thứ để mình nhớ, và để người khác nhặt được cũng không hiểu gì
  • Các bước thực hiện điền dã
  • Hãy tham gia như một phần của cộng đồng chứ không phải thúc đẩy cộng đồng
  • Muốn cấu trúc hoá bối cảnh thì cần phải có tiêu điểm
  • Nhà nghiên cứu luôn trong tâm thế có thể sẽ rời đi. Người trong cộng đồng cần biết thời điểm mình sẽ rời đi
  • Nếu không tuân thủ việc không tác động dù chỉ là lời khuyên, thì cái kết quả nghiên cứu cũng có thể là cái mà mình tạo ra
  • Quá trình nghiên cứu nói chung là một sự thương thảo diễn ra liên tục
  • Quá trình điền dã từ đầu đến cuối luôn bị chi phối bởi việc viết lách
  • Quá tập trung vào tình tiết mà bỏ qua bối cảnh thì sẽ thành góc nhìn thượng đế
  • Nhật ký điền dã
  • Tổng hợp thông tin
  • Đề cương quan sát
  • Trình thuật cuộc đời, câu chuyện cuộc đời, tiểu sử là giống nhau
  • ❓Có đưa ghi chú của mình cho người mình nghiên cứu xem
  • ❓Khi nào thì họ sẽ nói về những thứ họ thấy xấu hổ hoặc tội lỗi
  • ❓Môi trường đô thị thì cũng không có điều kiện để làm chung với họ được
  • ❓Một vài ví dụ hoặc nghiên cứu về sự ra quyết định can thiệp trong khi nghiên cứu
  • ❓Nghe những gì họ nói thì chỉ là một chiều
  • ❓Người ta ngại không muốn từ chối thì mình có tiến tới ko
  • ❓Nếu họ bận mình chỉ có thể hẹn họ ra cà phê thì thời gian họ có thể dành cho mình cũng chỉ có thể là 1, 2 tiếng. Như vậy thì cũng đâu khác gì phỏng vấn
  • ❓Nếu trước khi xin làm nghiên cứu mình họ đã có sự không thoải mái với mình rồi thì sao
  • ❓Quá trình xây dựng sự tin tưởng như thế nào, khi mình không có cơ hội để làm giống như họ
  • ❓Sau khi nghiên cứu xong thì giúp đỡ, tác động cũng được mà
  • ❓Trường hợp va chạm thói quen, văn hoá, lối sống mà mình không biết nhưng cũng đủ gây ra sự khó chịu ở họ thì sao
  • ❓Để một quan sát có chất lượng thì cần bao nhiêu thời gian ở cùng cộng đồng

• Nhân học:

  • Dân tộc học là nhân học văn hoá
  • Dấn thân, quan sát và ghi chép là những chỉ báo cho thấy mức độ hoà nhập
  • Hãy cài cắm các chi tiết
  • Nhà nghiên cứu điền dã không thể và không nên cố tỏ ra chỉ là con ruồi đậu trên bức tường
  • Nhân học cho ta cái nhìn sơ lược về những khả thể khác của con người
  • Nhân học chỉ chú trọng đến việc nói rằng bạn có thể khác biệt, rằng bạn còn có thể là người khác
  • Nhân học là triết học trong xã hội
  • Nhân học
  • Nhật ký điền dã
  • Quan điểm của các cá nhân
  • Tổng hợp thông tin
  • Cho độc giả xem, không kể lại
  • Cái quan trọng của câu chuyện là tinh thần, thông điệp và sự kiện. Còn ngôn từ, cách biểu đạt chỉ là thứ cấp
  • Câu chuyện cuộc đời có khả năng bị cảm xúc của nhân vật chi phối câu chuyện
  • Kết nối dòng chảy cuộc đời của nhân vật với quãng đường xã hội
  • Một người trung niên kể về thời họ 6 tuổi khác với đứa bé 6 tuổi đó kể về mình
  • Những đau buồn của nhân vật tạo ra tình tiết
  • Niên biểu là để lên kế hoạch và nhớ các từ khoá quan trọng, còn khi viết chuyện thì viết theo từ khoá
  • Ta có thể hư cấu nội tâm nhân vật dựa trên dữ liệu
  • Việc chọn chủ đề phụ thuộc vào niên biểu và thông điệp
  • Việc hỏi quan điểm có thể gặp việc tránh né, hoặc câu trả lời bị theo tư duy của họ, hoặc không tạo đủ chất liệu cho việc kể chuyện
  • Điểm nhìn ngôi thứ nhất không hoá thân được vào các không gian, nhưng suy tư được vào chính thế giới nội tâm của mình
  • ❓Mình có nhất thiết phải không thể hiện quan điểm của mình về nhân vật không
  • ❓Ngôi thứ ba thực ra vẫn chỉ là ngôi thứ nhất mà thôi
  • ❓Nếu đã xuất bản rồi mà nhân vật muốn rút lại thì làm sao
  • Đạo đức của mỗi nước về báo chí là khác nhau
  • ❓autoethnography thì có quyền nói về trải nghiệm của mình. Khi tự nói về trải nghiệm của bản thân thì là khách quan hay chủ quan
  • ❓Bảo vệ sự tò mò. Đúng phương pháp thì được miễn tội
  • ❓Các hội đồng đạo đức khác nhau thì có mâu thuẫn với nhau không
  • ❓Khi nào thì một người sẽ cởi mở và thoải mái nói về những thứ họ không muốn nói
  • ❓Khi đóng vai để tham gia vào hệ thống, để trở thành một phần của cộng đồng, thì ko có sự đồng thuận trực tiếp cũng được
  • ❓Đóng vai để được tham gia vào hệ thống mà những người khác chỉ nghĩ rằng mình muốn làm thì là một dạng của quan sát tham dự
  • ❓Nhân văn chỉ quan tâm đến việc lưu trữ, hiểu dữ liệu và tạo ra câu chuyện hay

• Phân tích mạng lưới, lý thuyết đồ thị:

  • Chỉnh link distance nhỏ nhất và link force lớn nhất để thấy rõ từng cụm nút
  • Lý thuyết đồ thị

• Phỏng vấn:

  • Có những thứ mà kể cả phỏng vấn cũng không dự đoán được
  • Khi phỏng vấn hãy hỏi cả về hành vi, đừng chỉ hỏi về lý do họ làm điều đó
  • Người chia sẻ luôn định vị nhà nghiên cứu là ai để quyết định sẽ nói cái gì
  • Người tham gia phỏng vấn nhóm cần có đặc điểm tương đồng để mọi người cảm thấy tự tin, thoải mái
  • Nơi cuộc phỏng vấn diễn ra định hình tính chất của lời nói
  • Phần lớn các câu hỏi nghiên cứu không thể sử dụng để hỏi trực tiếp
  • Phỏng vấn phi cấu trúc hữu ích khi nghiên cứu viên có đủ thời gian phỏng vấn nhiều lần, ở nhiều hoàn cảnh khác nhau, và khi chủ đề nhạy cảm
  • Phỏng vấn
  • Tìm hiểu vào bối cảnh, không chỉ hành vi đơn lẻ
  • Việc người chia sẻ nói những điều khác nhau trong các bối cảnh khác nhau không có nghĩa là họ nói dối, mà là do sự phức tạp và tính năng động của dữ liệu
  • Việc phỏng vấn làm ta mệt và muốn nghỉ ngơi, nhưng ta vẫn phải tiếp tục làm
  • Đối thoại thay vì phỏng vấn
  • ❓Câu hỏi khiến cho đáp viên muốn nói dối
  • ❓Có nên phỏng vấn một người nhiều lần để vét cạn suy nghĩ của họ về các giả thiết của mình
  • ❓Có nên yêu cầu người tham gia phỏng vấn phải đọc trước cái gì không
  • ❓Có nên đưa câu hỏi trước cho người tham gia phỏng vấn đọc trước không. Có nên cho họ coi kết quả ghi chú của mình không
  • ❓Làm sao để cho họ tiếp tục nói hết ý của mình khi mà họ không có nhiều thời gian cho mình, và mình cũng không có nhiều tiền để trả họ

• Quan sát tham dự:

  • Hoạt động trải nghiệm là việc tận dụng những gợi ý manh mối, dấu vết, cử chỉ, và cảm quan trước khi phát triển những diễn giải ổn định
  • Quan sát tham dự cho nhà nghiên cứu uy quyền về trải nghiệm
  • Quan sát tham dự không phải là khai thác thông tin
  • Quan sát tham dự là sự kết hợp giữa trải nghiệm cá nhân với cường độ cao và phân tích khoa học
  • Quan sát tham dự đời sống xã hội chính là một quá trình thay đổi toàn bộ con người mình để trở thành thành viên của cộng đồng
  • Sự sáng tạo mang tính trải nghiệm là một sản phẩm mang tính chủ quan, chứ không mang tính liên chủ thể hay dựa trên sự đối thoại
  • ❓Nhà nghiên cứu khi điền dã thì cũng đã có một mục tiêu nghiên cứu nào đó rồi. Nếu không phải khai thác thông tin thì sẽ không hoàn thành công việc được
  • ❓Quan sát tham dự có yêu cầu họ tập trung nói về một chủ đề nào đó không

• Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP):

  • Các dự án, công cụ, tài nguyên cho nhân văn số
  • Bản chất của mô hình chủ đề là tô màu cho văn bản và từ
  • Mô hình chủ đề rất hữu dụng cho việc diễn giải
  • Ngoài việc sử dụng mô hình chủ đề và tạo cơ sở dữ liệu, các dự án nhân văn số dường như không sử dụng các lĩnh vực khác của công nghệ thông tin
  • Nhân văn số sử dụng mô hình chủ đề rất nhiều
  • Mạng từ
  • Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP)