Những công việc không đòi hỏi sự tập trung cao độ
Có nhiều lý do khiến cho một người không tập trung cao độ để làm việc được, ví dụ:
- Nhức đầu/hết suy nghĩ nổi
- Ở trong môi trường có nhiều tiếng ồn (karaoke từ hàng xóm, người nhà không chịu tắt TV, tiếng công trường xây dựng, phải có mặt trong một cuộc họp mà mình không cần phải quan tâm)
- Ở trong môi trường có thể tập trung nhưng sẽ bị ngắt quãng liên tục (chờ xếp hàng trong bệnh viện, cơ quan, làm bảo vệ)
- Ở bên cạnh người khác và muốn tám chuyện với họ
- Ở gần một cuộc nói chuyện mình không tham gia và muốn nghe xem có gì hữu ích cho mình, xem một video có thể có ý hay xen lẫn những ý mình đã đoán được
Đâu là những công việc mà nếu làm trong môi trường này thì kết quả cho ra là chấp nhận được? Nói cách khác, trong mỗi môi trường thì những công việc nào cho phép ta làm đa nhiệm với kết quả chấp nhận được?
Tình huống muốn tranh thủ làm thêm việc khác¶
Đều là những thứ không muốn làm nhưng phải làm
Di chuyển¶
| Khả năng đạt được → Tình huống ↓ |
Suy nghĩ sâu | Tập trung xem | Màn hình lap | Tập trung nghe | Gõ bàn phím |
|---|---|---|---|---|---|
| Ngồi chờ ở sân bay, trên máy bay | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Trên xe buýt | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
| Trên xe đi tỉnh | ✔ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
| Ngồi chờ tên hiện lên trên màn hình | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
| Ngồi chờ được gọi tên | ❌ | ✔ | ❌ | ❌ | ❌ |
Sinh hoạt trong nhà¶
| Khả năng đạt được → Tình huống ↓ |
Suy nghĩ sâu | Tập trung xem | Màn hình lap | Tập trung nghe | Gõ bàn phím |
|---|---|---|---|---|---|
| Rửa chén | ❌ | ❌ | ✔ | ✔ | ❌ |
| Ngồi bồn cầu buổi sáng | ✔ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
| Ngồi bồn cầu buổi chiều | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
| Ngồi bồn cầu buổi tối | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ | ❌ |
Môi trường¶
| Khả năng đạt được → Tình huống ↓ |
Suy nghĩ sâu | Tập trung xem | Màn hình lap | Tập trung nghe | Gõ bàn phím |
|---|---|---|---|---|---|
| Làm nhân sự ảo | ❌ | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
| Nghe người khác tám chuyện | ❌ | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
| Ngồi quán cà phê để người khác thao tác máy và cần gì thì hỏi được | ❌ | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
| Làm tiếp tân, bảo vệ | ❌ | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
| Khả năng đạt được → Tình huống ↓ |
Suy nghĩ sâu | Tập trung xem | Màn hình lap | Tập trung nghe | Gõ bàn phím |
|---|---|---|---|---|---|
| Nhức đầu do đi nắng | ❌ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Bên ngoài hát hò om sòm | ❌ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mệt do đi ra ngoài cả ngày | ❌ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Nhức đầu do có quá nhiều thứ khiến mình phải nghĩ cùng lúc | ❌ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Buồn ngủ nhưng thà không ngủ còn hơn | ❌ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Buổi chiều không làm việc được | ❌ | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
Những điều có thể làm trong các tình huống khác nhau¶
Không cần suy nghĩ sâu, không cần tập trung nghe¶
- Suy nghĩ sâu | ✔Tập trung xem | ✔Màn hình lap | - Tập trung nghe | ✔Gõ bàn phím
Sắp xếp dữ liệu:
- Làm git
- Nhập, phân loại dữ liệu thô: tiền bạc, Nơi gặp mặt trực tiếp, ghi chú nháp
- tập tin, chương trình, config plugin
- Xếp lịch
- Chat, đọc email
- Dọn Drive
Vọc app:
- patchwork, Vim, yazi, sandboxie
Học nội dung ngắn: flashcard, Duolingo
Lướt mạng xã hội
Dọn phòng, dọn bàn
❌Suy nghĩ sâu | ✔Tập trung xem | ✔Màn hình lap | ❌Tập trung nghe | ✔Gõ bàn phím¶
- Đọc truyện tranh kiến thức
- Đăng bài, xem kết quả truyền thông
- Khám phá danh mục: [Subreddit Directory](https://www.reddit.com/r/findareddit/wiki/directory
Không cần để ý từng chi tiết, có thể ngắt ra bất cứ lúc nào cũng không sao
- xes
Thỉnh thoảng có một chi tiết quan trọng, không phải chi tiết nào cũng cần quan tâm
- Nghe nhạc
- Nghe podcast
| Yêu cầu đạt được → Tình huống ↓ |
Suy nghĩ sâu | Tập trung xem | Màn hình lap | Tập trung nghe | Gõ bàn phím |
|---|---|---|---|---|---|
| Vọc app | |||||
| Sắp xếp dữ liệu | |||||
| Thu thập dữ liệu | |||||
| Học | |||||
| Xem video du ký, địa lý, thể thao, hài hước | |||||
| Xem video giáo dục giải trí | |||||
| Xem thuyết trình, bài giảng | |||||
| Nghe podcast | |||||
| Đọc bài viết dài | |||||
| Lướt mạng xã hội | |||||
| Nhắn tin |
Tự nó hấp dẫn
Ở trong một cuộc nói chuyện không quá lôi cuốn nhưng thỉnh thoảng vẫn có ý muốn nghe¶
Ở trong một cuộc nói chuyện không quá lôi cuốn nhưng thỉnh thoảng vẫn có ý muốn nghe
VD: Ở trong một cuộc họp mà phần lớn ý là đã biết rồi, xem một video có thể có ý hay xen lẫn những ý mình đã đoán được
- Nghe nhạc, podcast
- Học nội dung ngắn: flashcard, Duolingo
- Lướt mạng xã hội
- Khám phá danh mục: Subreddit Directory
- Xếp lịch
- Chat, đọc email
Ở trong môi trường có nhiều tiếng ồn¶
karaoke từ hàng xóm, người nhà không chịu tắt TV, tiếng công trường xây dựng, phải có mặt trong một cuộc họp mà mình không cần phải quan tâm
Những cách để làm át tiếng ồn:
- Bật quạt to
- Bật âm thanh nền Background Noises • Ambient Sounds • Relaxing Music | myNoise ®
Mấy bài nhạc như Deep Focus - Music For Studying, Concentration and Work - YouTube là kiểu lúc trầm lúc bổng, nên không luôn át được tiếng nhạc bên ngoài.
| Điều làm phân tán sự tập trung → Công việc ↓ |
Nhức đầu/hết suy nghĩ nổi | Nhiều tiếng ồn | Bị ngắt quãng | Trò chuyện với người khác | Hóng người khác nói chuyện |
|---|---|---|---|---|---|
| Làm git | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Đọc truyện tranh kiến thức | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Coi, nghe video, podcast không đòi hỏi suy nghĩ (nhạc, vlog trải nghiệm) | ✔ | ✔ | Tùy | ❌ | ❌ |
| Coi, nghe video, podcast đòi hỏi suy nghĩ (video essay) | ❌ | ✔ | Tùy | ❌ | ❌ |
| Chat, đọc email | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Học phím tắt bàn phím (vim) | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Học nội dung ngắn: flashcard, Duolingo | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Lướt mạng xã hội | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Đăng bài, xem kết quả truyền thông | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Khám phá danh mục: Subreddit Directory | ✔ | ✔ | ✔ | ❌ | ❌ |
| Nhập, phân loại dữ liệu thô: tiền bạc, Nơi gặp mặt trực tiếp, ghi chú nháp | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Sắp xếp dữ liệu: tập tin, chương trình | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Việc thủ công: làm việc nhà | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Trò chuyện trực tiếp | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Lái xe | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
Đa số chúng có vẻ như là không cần nghĩ cũng làm được. Trừ việc trò chuyện trực tiếp ra, thì còn lại cơ bản đó là những công việc khai thác, hoặc có tính khai phá thấp. Có lẽ việc trò chuyện trực tiếp là một thứ mà con người có thể làm đa nhiệm được tốt? Xem How does social interaction affect the decrease in performance when multitasking?
Xem thêm:: Bảng quan trọng – khẩn cấp
Khái niệm:: Chú ý, tập trung