Vì sao tôi hay chia sẻ bài viết của mình hơn là tự nói?
Có bạn nhắn với tôi là bạn thấy một Mẫu hình (pattern) của tôi là luôn đưa luôn web của mình cho mọi người đọc thay vì trả lời. Bạn nghĩ rằng cách nghĩ này nó tiện cho việc tối ưu hóa tác vụ hoặc code dạng snippet. Nhưng mà giao tiếp thì em nghĩ nó khác nguyên tắc á, tại người ta có thể lười đọc và muốn anh trình bày gãy gọn, có câu chuyện, điểm hút đồ.
Đúng là tôi lười kể đi kể lại một thứ thật. Nhưng đó không phải toàn bộ lý do. Có 2 lý do chính:
- Việc viết giúp diễn đạt được ý tốt hơn là nói
- Việc đưa liên kết không phải chỉ là để đọc bài viết, mà còn là để khám phá một sân chơi
Việc viết giúp diễn đạt được ý tốt hơn là nói¶
Suy nghĩ là một hoạt động phi tuyến. Các ý suy nghĩ, dù là cùng một chủ đề, được nảy ra không theo sự sắp xếp nào. Trong khi đó, việc nói một cách gãy gọn, có câu chuyện, có điểm hút là một hoạt động tuyến tính. Nói cách khác, việc nói ra các suy nghĩ của bản thân là một hoạt động tuyến tính hóa những thứ phi tuyến.
Việc tôi hay ậm ờ là vì nhiều khi thấy ý mình nói ra không hoàn toàn là ý mình muốn nói. Có những ý
Đang nói chuyện ngon lành giữa chừng thì tự nhiên chẳng biết phải diễn tả tiếp làm sao, mặc dù mình biết chắc chắn là mình có thể diễn tả được. Hiểu ý quên lời chính là đây. Vấn đề là, khi mình đang bị nghi ngờ và phải giải thích, thì khi hiện tượng này xảy ra, họ sẽ lại càng cảm thấy mình đang tìm cách chống chế. Nhưng với người đang bị vậy, việc cảm thấy áp lực sẽ càng làm trạng thái này nặng hơn. Ý ta cần nói chỉ có thể đến lại khi ta tạm quên đi vấn đề trong chốc lát.
Incubation. Tốn thời gian để
Mất vài giờ cho đến mấy tháng, khi mà sự việc được gợi ý lại một cách tình cờ. Lúc đi mình đã gác vấn đề đáng một bên rồi
Mark Twain: Sự khác nhau giữa một từ gần đúng và một từ đúng cũng giống như sự khác nhau giữa một con bọ chớp và một tia chớp
The perfect word
Việc nhớ được đầy đủ ý hơn cũng nằm trong ý này. Nhiều khi ta nhớ nơi lưu trữ thông tin hơn là chính thông tin đó. Trí nhớ tình tiết và thủ tục thường để não nhớ. Trí nhớ ngữ nghĩa và tương lai thường để cho não ngoài
Từ ngữ nhập nhằng, cùng một từ mà nhiều người lại có thể hiểu khác nhau.
Bạn có biết
Khi một tia sáng loé lên trong tâm trí của bạn, một ý tưởng hay đang manh nha xuất hiện. Ý tưởng đó vẫn còn mơ hồ, và bạn cần phải làm nó rõ ràng hơn bằng cách kiếm từ để miêu tả nó. Nếu cần bạn có thể viết lại nó ngay lập tức, nhưng nó chỉ là những từ chung chung mà bạn cũng không thoả mãn. Mỗi lần bạn tìm từ chọn chữ, đổi câu đảo cú để triển khai ý tưởng của bạn dưới dạng ngôn ngữ là mỗi lần bạn khám phá lại chính cái ý tưởng mà bạn vừa nghĩ ra. Chỉ sau khi cái câu để miêu tả nó được ổn định rồi thì bộ nhớ của bạn mới có thể lưu trữ nó tốt được, và bạn mới có thể truyền đạt lại nó cho người khác.
Việc bạn phải khám phá lại chính cái ý tưởng của mình có đồng nghĩa với việc bạn cũng chẳng biết ý tưởng của mình là gì hay không? Ý tưởng có trước hay sự triển khai ngôn ngữ về ý tưởng có trước? Đây chính là một nghịch lý trong triết học ngôn ngữ: nghịch lý triển ngôn (paradox of articulation)
Có bạn nói với tôi là tôi thử đi học public speaking. Nhưng có vẻ như nếu được chuẩn bị, tập dượt thì việc trình bày cũng lưu loát. Trong khi đây là những ý tôi chưa hề nghĩ tới. Nếu chỉ nói một vài ý ngắn thì cũng được. Các mắc kẹt ở đây là sự ham trình bày được hết mọi thứ. Để cảm thấy mọi thứ được nói hết chỉ trong một vài diễn giải thì có lẽ là cần có sẵn một hệ thống trước trong đầu rồi.
Viết làm suy nghĩ không còn là vô hình. nó cho phép ta nghĩ về sự nghĩ. Có thể nói sự phát minh ra việc viết phát minh ra việc lập luận.
Việc đưa liên kết không phải chỉ là để đọc bài viết, mà còn là để khám phá một sân chơi¶
Việc toàn bộ câu trả lời được thu gọn lại chỉ còn bằng một liên kết làm đoạn chat gọn hơn, nhưng lại cho tôi nhiều không gian để triển khai lập luận cũng như có nhiều phương thức định dạng văn bản
Bởi vì Hành vi và phản ứng là những thứ native trong môi trường máy tính, nên Ta không tận dụng hết được môi trường máy tính khi chỉ bắt chước môi trường giấy. Việc web dùng ẩn dụ trang giấy giới hạn cách nghĩ của ta về web. Media trên internet khác hẳn media trên các phương tiện ở chỗ người tiêu dùng có thể tương tác với nó
Một văn bản không nên chỉ là thứ để truyền đạt thông tin hay hiểu biết một chiều và thụ động, mà còn nên trở thành một sân chơi cho người đọc khám phá. Về lý thuyết thì việc đưa liên kết không phải chỉ là để đọc bài viết, mà còn là để khám phá một sân chơi. Sân chơi đó không chỉ có mỗi ảnh hay video, mà còn có thể là Đồ thị mạng lưới, Tài liệu động, Game, truyện tương tác, Explorable explanation, data journalism, Nhân văn số
Bài cụ thể: Làm thông điệp trở nên hấp dẫn và trải nghiệm được
Có cập nhật gì thì họ cũng luôn được biết mà không cần phải hỏi lại
Khu vườn số luôn phát triển và thay đổi. Nó không bao giờ có trạng thái hoàn thành
Living document
Các lý do khác¶
Nguồn sự thật duy nhất Single source of truth
Don’t repeat yourself
Việc toàn bộ câu trả lời được thu gọn lại chỉ còn bằng một liên kết làm đoạn chat gọn hơn, trả lời được những thứ ít quan trọng, tránh gây bội thực chat.
Bỏ qua những thứ đã làm, kém kích thích.
Có thể đo lường sự quan tâm
Nhược điểm¶
Việc nghe - nói tốn ít năng lượng hơn là đọc - viết
Kể cả khi có được một tài liệu chắc chắn sẽ trả lời câu hỏi của ta, thì ta cũng thường không sẵn sàng để đọc nó
Các bài viết trên web thường là nháp chứ ko hẳn là các bài đóng gói hoàn chỉnh, nên người chỉ cần có một câu trả lời đơn giản thì khó mà có được từ Nhật.
Nên nó thành một vòng lặp khiến nhiều người chỉ tiếp cận Nhật - Quả Cầu theo phương tiếp tuyến (chỉ một điểm chạm)
Cũng có nhiều cái hoàn chỉnh rồi mà? Có chăng chỉ là giả định của bài viết thì khác với giả định của người hỏi thôi?
trong MBTI (được xem là giả khoa học nhưng nhiều tập đoàn hàng đầu dùng để sắp xếp nhân sự), có 2 nhóm tính cách đặc trưng:
🌿Judging: Tập trung vào kết quả (outcome-oriented). Họ chia nhỏ mục tiêu, theo dõi tiến độ và cảm thấy cực kỳ thỏa mãn khi đánh dấu “đã hoàn thành” vào danh sách công việc. Việc dạo chơi trong digital garden không hẳn là điều họ muốn khi đang đi tìm câu trả lời.
🌿Perceiving: Tập trung vào quá trình (process-oriented). Họ thích đào sâu, tìm hiểu và thu thập thêm thông tin ngay cả khi đang thực hiện công việc. Đôi khi việc ra quyết định bị trì hoãn chỉ vì họ muốn khám phá thêm những góc nhìn mới.
Nên khi phản hồi người đối diện thì em nên xem họ đang có xu hướng tính cách nào. Nếu web của em đủ dynamic đến nổi cùng 1 câu hỏi, nhưng tùy theo tính cách người hỏi là J hay P , thì web hiển thị một nội dung tương ứng. Như vậy mới đủ hiệu quả để thu hút cả 2 nhóm tính cách.
Nhưng điều đói đòi hỏi phải có trắc nghiệm tính cách trước khi vào. Hơn nữa nó cũng quay về lại câu chuyện khác biệt văn hóa . Em thấy nói chuyện trực tiếp cũng không giải quyết được
em xem đó là rủi ro mình chấp nhận được