Làm sao để có một buổi khai vấn (mentor) tốt?
Khi một người tìm sự khai vấn (mentor), họ đang muốn biết những gì mình cần biết mà không biết. Vấn đề được đặt ra có thể đa dạng, nhưng có lẽ về bản chất đều thuộc vào một trong hai loại không biết sau: sự không biết mà mình biết (known unknown), và sự không biết mà mình không biết (unknown unknown). Với loại đầu, ta đã biết tên gọi của thứ mình còn thiếu, chỉ là không biết nó nằm ở đâu. Còn với loại thứ hai, ta không biết tên gọi của nó luôn.
Đây là một số vấn đề thiên nhiều về dạng mình không biết là mình không biết:
- Tôi thấy mông lung, không biết mình muốn gì và nên làm gì
- Tôi có một số mong muốn, nhưng không biết nên bắt đầu từ đâu
- Tôi đã có một ý tưởng, dự định, kế hoạch, và muốn được nghe đánh giá, phản hồi về nó
Còn đây là một số vấn đề thiên nhiều về dạng mình biết là mình không biết:
- Tôi không biết nên dùng quy trình, công cụ, công nghệ nào
- Tôi không biết phải tìm các nguồn lực hỗ trợ ở đâu
Làm sao để có được sự khai vấn tốt?¶
Như mọi chuyện trên đời, bạn càng chuẩn bị kỹ thì kết quả càng suôn sẻ, hiệu quả. Ở đây, bạn càng chuyển được nhiều thứ không biết là không biết sang biết là không biết, bạn càng tận dụng được tốt hơn buổi khai vấn. Người giúp đỡ sẽ khó có động lực giúp nếu không thấy ý tưởng của mình rõ ràng
Muốn biết thì phải hỏi, muốn giỏi thì phải học. Tuy nhiên, Có những câu hỏi ta rất muốn có câu trả lời nhưng mãi mà vẫn chưa đi google. Mỗi một thắc mắc đều làm tăng thêm khối lượng nhận thức mà chúng ta có trong tâm trí, qua đó làm phân tán sự tập trung của ta khỏi thứ mà ta định làm. Con người dường như không được thiết kế để quá trình hỏi trở nên dễ dàng.
Chủ động đa dạng hóa, tốt nhất là làm sao để buổi gặp mặt trở thành buổi networking
Muốn được nhận tư vấn hoặc tài trợ thì phải có đề án rõ ràng
Làm sao để trở thành một người khai vấn tốt?¶
Một người khai vấn tốt là một người có thể nâng giới hạn hiểu biết của họ lên thành giới hạn hiểu biết của mình. Việc nâng lên đó càng sát và càng hiệu quả thì càng tốt. Có nhiều cách để đánh giá tính hiệu quả”
Làm sao để họ có thể tìm đến tài nguyên tốt nhất cho nhu cầu của mình một cách nhanh nhất?. Thậm chí nếu có thể giúp người tìm sự khai vấn có được
Tránh cho lời khuyên vội, mà
Không để họ lệ thuộc vào mình quá nhiều
Liệt kê sẵn những nguồn tài nguyên mình có thể chia sẻ cũng như cách làm việc (có đọc tài liệu trước hay không)
Trong trường hợp khai vấn nhóm kết hợp giao lưu (networking)
Xây dựng hệ thống tri thức, kho tài nguyên cộng đồng
Nguyễn Cảnh Bình
Sự khác biệt giữa khai vấn, tư vấn, đào tạo, huấn luyện
Khái niệm:: Khai vấn (mentor), tư vấn (consult), đào tạo (teach, train), huấn luyện (coach)
Các chủ đề thường gặp khi tìm sự khai vấn¶
Tôi thấy mông lung, không biết mình muốn gì và nên làm gì¶
Hãy thử ghi lại các trăn trở mình có gần đây nhất
Có lẽ là tìm tòi, thử nghiệm, để xem điều gì làm mình ở lại với nó lâu hơn.
Tôi có một số mong muốn, nhưng không biết nên bắt đầu từ đâu¶
Viết bản kế hoạch (hay đề án).
- Tại sao bạn lại muốn những điều này?
- Muốn đạt được chúng cần làm những gì?
- Bạn đang có những thế mạnh, điểm yếu, lợi thế, khó khăn nào? (SWOT)
- Bạn đang có những nguồn lực nào?. Điều gì sẽ cản trở mình (SWOT)
- Ai sẽ là người chịu tác động từ mong muốn, dự án này? Việc chịu tác động có thể là trực tiếp hay gián tiếp, tích cực hay tiêu cực. Với mỗi loại người chịu tác động, ý kiến của họ là gì?
Cần nghĩ về công việc như là một cách để kiểm định giả thiết, chứ không phải chỉ để hoàn thành. Nên ưu tiên làm những việc có thể sẽ khiến ta phải viết lại kế hoạch. Chỉ sau khi không còn biết phải thay đổi điều gì thì mới nên tìm người cho ý kiến.
Tôi đã có một ý tưởng, dự định, kế hoạch, và muốn được nghe đánh giá, phản hồi về nó¶
Đây là dạng câu hỏi: Hãy cho tôi biết điều tôi không biết là tôi không biết. Thật khó để nói gì thêm nếu không biết được ý tưởng cụ thể của bạn là gì. Nhưng có lẽ là nếu bạn cũng chưa rõ bạn cần biết điều gì thì đây là dấu hiệu bạn chưa liệt kê các giả định của mình. Hãy làm điều đó, vì chúng có mặt ở khắp nơi. Lúc đó, khi thấy một giả định còn thiếu cơ sở thì bạn sẽ biết câu hỏi cụ thể bạn cần trả lời là gì. Hiểu biết không chỉ để mình làm một cái gì đó, mà còn để mình không làm một cái gì đó
Tôi không biết nên dùng quy trình, công cụ, công nghệ nào¶
Cách để tìm công cụ đúng nhu cầu của mình
Dự án:: Các buổi đáp ứng nhu cầu học cách sử dụng công cụ và tư duy lập trình cho nhu cầu công việc
Tôi không biết phải tìm các nguồn lực hỗ trợ ở đâu¶
Xây dựng kho tài nguyên cộng đồng
mentori,
Vietnam Solo Expert, OnAir