Sự khác biệt giữa khai vấn, tư vấn, đào tạo, huấn luyện
Muốn hiểu thì phải học. Hiểu là khả năng tự giải trình vì sao mình tin vào một kết luận, khả năng cân nhắc các phản ví dụ và sự sẵn sàng tự hiệu chỉnh sau những phản biện hợp lý. Học là quá trình cấu trúc hoá những thứ phi cấu trúc. Kiến thức là các niềm tin đúng có cơ sở.
Muốn biết thì phải hỏi. Tuy nhiên, Có những câu hỏi ta rất muốn có câu trả lời nhưng mãi mà vẫn chưa đi google. Mỗi một thắc mắc đều làm tăng thêm khối lượng nhận thức mà chúng ta có trong tâm trí, qua đó làm phân tán sự tập trung của ta khỏi thứ mà ta định làm. Con người dường như không được thiết kế để quá trình hỏi trở nên dễ dàng.
Bản chất của việc hợp tác xã hội không nằm ở mỗi chuyện làm nhẹ gánh nặng của nhau, mà còn là chuyện sắp xếp làm sao để có thể đẩy gánh nặng sang cho nhau mà không ai cảm thấy áy náy. Nếu được trò chuyện với người cùng quan tâm thì việc nghĩ không nhức đầu. Nếu có thể được thử nghiệm ý tưởng mới và kiểm tra giả thiết ngay khi chúng vừa được nghĩ ra, việc thiết kế một giải pháp sẽ trở nên nhanh chóng và tự tin. Việc có thể hỏi và nhận ngay phản hồi mà không cần phải tìm hiểu trước chính là hoạt động khai vấn, tư vấn, đào tạo, huấn luyện. Tất nhiên là nếu có tìm hiểu trước thì vẫn tốt hơn.
| Hoạt động → Đặc điểm ↓ |
Khai vấn | Tư vấn | Đào tạo | Huấn luyện |
|---|---|---|---|---|
| Tiếng Anh | Mentor | Consultant | Training, teaching | Coaching |
| Kích thích suy nghĩ, thay đổi tư duy | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Cung cấp kiến thức, quy trình | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Định hướng khi không biết chọn gì, giúp hiểu rõ nhu cầu bản thân | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Đưa ý kiến khi đối diện một tình huống cụ thể | ❌ | ✔ | ❌ | ✔ |
| Tạo ra một sản phẩm cụ thể | ❌ | ❌ | ❌ | ✔ |
| Giúp thành thạo kỹ năng | ❌ | ❌ | ✔ | ✔ |
Nguồn:: Tự ngẫm nghĩ, trải nghiệm
Dự án:: Các buổi đáp ứng nhu cầu học cách sử dụng công cụ và tư duy lập trình cho nhu cầu công việc